"Ik eet echt niet meer dan vroeger… hoe kan het dan dat die kilo's er tóch bijkomen?"

Het is een vraag die ik als Ayurvedic Practitioner heel vaak krijg.

De meeste vrouwen die ik spreek zijn juist gezonder gaan eten. Ze letten beter op hun voeding, bewegen meer en proberen goed voor zichzelf te zorgen. En tóch lijken de kilo's zich vooral rond buik, heupen en taille te verzamelen.

Dat voelt ontzettend oneerlijk.

Vooral dat hardnekkige buikvet tijdens de overgang is voor veel vrouwen een bron van frustratie. Je doet zo je best en toch lijkt juist dát vet zich nergens iets van aan te trekken.

Maar je lichaam werkt niet tegen je. Het probeert zich juist zo goed mogelijk aan te passen aan alle veranderingen die deze nieuwe levensfase met zich meebrengt. En zodra je begrijpt waarom dat gebeurt, kijk je vaak ook met andere ogen naar die extra kilo's.

De overgang verandert meer dan alleen je hormonen

Uit onderzoek weten we dat een lagere oestrogeenspiegel ervoor zorgt dat vet zich gemakkelijker rond de buik opslaat. Tegelijkertijd neemt de spiermassa langzaam af, waardoor je in rust iets minder energie verbruikt dan vroeger.

Ook slaap speelt een belangrijke rol. Veel vrouwen slapen minder diep of worden meerdere keren per nacht wakker. Een slechte nachtrust beïnvloedt processen die betrokken zijn bij honger, verzadiging, herstel en energiebalans. En laten we eerlijk zijn: na een slechte nacht heeft een Netflix-marathon meestal een grotere aantrekkingskracht dan de sportschool.

Tel daar werk, een druk gezinsleven, mantelzorg, sociale verplichtingen en een agenda die eigenlijk altijd te vol is bij op en het is helemaal niet zo vreemd dat je lichaam anders reageert dan tien of twintig jaar geleden.

Maar dat betekent nog steeds niet dat je stofwisseling ineens "stuk" is. Gelukkig maar, want daar kun je zelf veel meer invloed op uitoefenen dan vaak wordt gedacht.

Ayurveda kijkt verder dan de weegschaal

Binnen Ayurveda draait gezondheid nooit om één getal. Ook niet om het getal op de weegschaal.

Gewichtstoename is volgens Ayurveda geen probleem op zichzelf, maar een signaal. Zie het als een uitnodiging van je lichaam om beter te luisteren naar wat het nodig heeft.

De eerste vraag die Ayurveda daarom stelt is niet:

"Hoe raak ik deze kilo's zo snel mogelijk kwijt?"

Maar:

"Waarom houdt mijn lichaam deze kilo's eigenlijk vast?"

In plaats van je lichaam te dwingen om af te vallen, probeer je eerst te begrijpen waarom het doet wat het doet. Want een lichaam dat zich veilig voelt en goed functioneert, laat vaak veel gemakkelijker los dan een lichaam dat voortdurend onder druk staat.

Alles begint bij je spijsvertering

Volgens Ayurveda begint een gezonde stofwisseling bij Agni, je spijsverteringsvuur.

Ik vergelijk Agni graag met het vuur onder een pan met een stoofgerecht. Brandt het mooi en gelijkmatig, dan pruttelt de stoof rustig en worden alle ingrediënten goed gaar. Is het vuur te zwak, dan blijft alles halfgaar. Brandt het te hard, dan verbrandt de bodem terwijl de rest nog niet klaar is.

Zo werkt ook je spijsvertering. Is Agni sterk en stabiel, dan haalt je lichaam uit de voeding wat het nodig heeft. Tijdens de overgang kan dat vuurtje minder stabiel worden. En daar begint volgens Ayurveda vaak de disbalans.

Ama: wanneer je lichaam de rommel minder goed opruimt

Wanneer Agni verzwakt, kan Ama ontstaan: resten die het lichaam niet goed heeft kunnen verwerken. Dat gaat volgens Ayurveda niet alleen over voeding. Ook stress, slechte slaap, emotionele belasting en een onregelmatige leefstijl kunnen je systeem belasten.

Ama kan zich ophopen in de Srotas, de transportkanalen van het lichaam, waardoor voeding, energie en afvalstoffen minder goed worden verwerkt en getransporteerd.

Daarom draait Ayurveda niet alleen om minder eten, maar vooral om beter verteren.

Vijf hardnekkige mythes over afvallen tijdens de overgang

Mythe 1: Ik moet gewoon minder eten

Dat klinkt logisch, maar juist te weinig eten kan je spijsvertering verder verzwakken. Als je structureel maaltijden overslaat of veel te weinig eet, krijgt je lichaam minder regelmaat en bouwstoffen en kan Agni verder ontregelen.

De oplossing is dus lang niet altijd: nóg minder op je bord.

Mythe 2: Intermittent fasting werkt voor iedereen

Intermittent fasting is populair en kan voor sommige mensen prima werken. Maar niet voor iedereen.

Bij sommige vrouwen kan lang niet eten juist meer onrust geven, de slaap verstoren en Agni onregelmatiger maken. Ayurveda kijkt daarom eerst naar de persoon en pas daarna naar de methode.

Mythe 3: Ik moet gewoon harder sporten

Bewegen is ontzettend belangrijk. Maar jezelf zes dagen per week uitputten terwijl je al moe bent, is meestal niet de slimste strategie.

Juist krachttraining wordt tijdens en na de overgang belangrijker, omdat het helpt om spiermassa te behouden. Combineer dat met wandelen en beweging die je energie geeft. Meer is niet automatisch beter.

Mythe 4: Koolhydraten zijn de boosdoener

Nee, zo simpel is het gelukkig niet.

Veel belangrijker is welke koolhydraten je kiest, hoeveel je ervan eet, wanneer je ze eet en waarmee je ze combineert. Een maaltijd met volkorenrijst, groenten en peulvruchten doet iets heel anders met je lichaam dan witte pasta in roomsaus.

Binnen Ayurveda kijken we daarom niet alleen naar wat je eet, maar ook naar hoe en wanneer je eet én of jouw lichaam die voeding goed kan verteren.

Mythe 5: Buikvet hoort er nu eenmaal bij

Ja, de hormonen veranderen en daarmee ook de manier waarop vet wordt opgeslagen. Maar dat betekent niet dat je geen invloed meer hebt.

Wanneer je slaap verbetert, je stress afneemt, je spijsvertering sterker wordt en je voeding beter aansluit bij wat jouw lichaam nodig heeft, zie ik in de praktijk vaak dat het gewicht begint mee te bewegen.

Misschien niet van vandaag op morgen, maar wel op een manier die veel duurzamer is dan het zoveelste crashdieet.

Je bent dus niet overgeleverd aan je hormonen.

Wat kun je vandaag al doen?

Gelukkig hoef je niet morgen je hele keuken leeg te halen of aan dieet nummer 27 te beginnen. Juist kleine, dagelijkse gewoonten maken op de lange termijn het grootste verschil.

Maak van de lunch je belangrijkste maaltijd, want volgens Ayurveda is Agni rond het middaguur het sterkst. Kies daarnaast zoveel mogelijk voor warme, vers bereide maaltijden en eet drie volwaardige maaltijden per dag. Zo krijgt je spijsvertering de tijd om haar werk goed te doen.

De hele dag door iets eten is een beetje alsof iemand steeds nieuwe vuile borden in de gootsteen zet terwijl je de vorige afwas nog niet eens hebt kunnen afmaken.

Eet met aandacht, kauw goed en beweeg iedere dag. Niet om calorieën te verbranden, maar om je spijsvertering, stofwisseling en energie te ondersteunen.

Schuif die weegschaal voorlopig maar onder het bed

Natuurlijk is het fijn wanneer je kleding weer lekker zit of wanneer je een gewicht bereikt waarbij jij je prettig voelt. Maar voor mij is dat nooit het eerste doel.

Ik vind het veel belangrijker dat je weer energie hebt. Dat je goed slaapt. Dat je spijsvertering weer soepel werkt. Dat je hoofd rustiger wordt en dat je weer vertrouwen krijgt in je eigen lichaam.

Want wanneer die basis herstelt, zie ik in de praktijk vaak dat een gezond gewicht stap voor stap vanzelf volgt.

Niet doordat je jezelf uithongert. Niet doordat je iedere calorie gaat tellen of ingrediënt gaat afwegen.

Maar doordat je lichaam weer kan doen waar het van nature toe in staat is.

Je bent namelijk niet alleen wat je eet.

Je bent vooral wat je verteert.

Dat is één van de belangrijkste uitgangspunten van Ayurveda en misschien wel de mooiste boodschap die ik je wil meegeven. Een gezonde spijsvertering vormt de basis voor meer energie, een betere hormoonbalans, een gezonder gewicht en uiteindelijk meer vitaliteit. 🌸🩷